Wat je kunt verwachten van een toekomstgerichte strategie: een overzicht
Als het gaat over strategie, vliegen de clichés je om de oren: de wereld past niet netjes in een Excelsheet, de realiteit verandert elke dag en onzekerheid is de nieuwe standaard geworden. Allemaal waar, maar wat moet je met zulke uitspraken?
De toekomst laat zich namelijk niet voorspellen, maar je kunt ‘m wel voorstellen. En dat is precies wat we doen als we een toekomstgerichte strategie ontwerpen.
In dit artikel nemen we je mee in wat een toekomstgerichte strategie echt betekent. Niet als abstract idee, maar als praktische manier om richting te houden in een tijd waarin alles tegelijk beweegt. We laten zien wat een toekomstgerichte strategie is, waarom het in 2026 belangrijker is dan ooit, hoe wij er bij The Forward Club naar kijken en hoe je ‘m van papier naar praktijk brengt. Geen blauwdruk. Wel een helder overzicht en een frisse blik.
Wat is een toekomstgerichte strategie?
Een toekomstgerichte strategie is een strategie die niet uitgaat van één verwachte toekomst, maar van meerdere mogelijke toekomsten. Hoe verder je in de tijd beweegt, des te meer opties er ontstaan voor de realiteit waarin jouw organisatie terecht kan komen.
In plaats van te vragen: “Wat gaat er gebeuren?” vraag je: “Wat zou er allemaal kúnnen gebeuren en wat betekent dat voor de keuzes die we maken?”. Deze keuzes gaan niet alleen over vandaag, maar ook over morgen en over vijf jaar.
Dat vraagt om een ander soort strategisch denken. Waar zekerheid in klassieke strategieën centraal staat, heeft onzekerheid in een toekomstgerichte strategie een nog veel grote rol. Dat betekent dat flexibiliteit een vaste voorwaarde is.
Een toekomstgerichte strategie is dan ook geen document dat je vastlegt en afvinkt. Het is een manier van kijken, denken en besluiten nemen. Een houding. Eentje die ruimte laat voor twijfel, verbeelding en bijsturen.
Waarom is een toekomstgerichte strategie in 2026 belangrijk?
Het antwoord op deze vraag is simpel: omdat de houdbaarheidsdatum van klassieke strategieën steeds korter wordt.
De wereld verandert niet alleen sneller, veranderingen versterken elkaar ook. Technologische doorbraken, maatschappelijke verschuivingen, geopolitieke spanningen en veranderende waarden grijpen in elkaar en maken lineair denken steeds onbetrouwbaarder. Wie had 5 jaar geleden bijvoorbeeld gedacht dat AI nu al niet meer weg te denken zou zijn in de strategie van vrijwel ieder bedrijf?
Veel strategieën sneuvelen niet omdat ze slecht doordacht zijn, maar omdat ze gebouwd zijn op één dominante aanname over hoe de toekomst eruitziet. En zodra die aanname wankelt, wankelt alles.
Bij The Forward Club geloven we dat strategieën pas kunnen floreren als je verbeeldingskracht toevoegt. Met verbeeldingskracht kun je niet alleen de bestuurstafel, maar de gehele organisatie meenemen in de mogelijke toekomsten die je als organisatie tegemoet gaat. Lees in dit blog meer over de impact van verbeeldingskracht op je strategie.
Dat gezegd hebbende, betekent toekomstgericht werken niet dat je alle vastigheid los moet laten. Wat het wél betekent is dat je heel goed onderzoekt op welke toekomsten je voorbereid moet zijn en daar je keuzes op baseert. En dat je vooruitdenkt voordat de realiteit je dwingt tot paniekvoetbal.
De 5 ingrediënten voor een toekomstgerichte strategie, door onze bril
Er bestaat geen universeel recept voor een toekomstgerichte strategie, maar in ons werk zien we steeds dezelfde bouwstenen terugkomen. Dit zijn de ingrediënten die volgens ons het verschil maken:
1. Meervoudige toekomsten
Denken in scenario’s en alternatieve werelden. Meervoudige toekomsten dwingen je betere vragen te stellen en kritisch te kijken naar de flexibiliteit van je strategie.
2. Inzicht in onderliggende krachten
Trends, onzekerheden en kantelpunten zijn belangrijke indicators voor de koers van je organisatie. Een databank die continu up to date is, helpt te begrijpen hoe en waarom dingen veranderen.
3. Strategische keuzes mét onzekerheid
Niet wachten tot alles duidelijk is (dat wordt het namelijk niet), maar keuzes maken die in meerdere toekomsten standhouden. De scenario’s of meervoudige toekomsten die je creëert, kun je gebruiken als stresstest voor strategische keuzes.
4. Flexibiliteit als ontwerpprincipe
Flexibiliteit is een bewuste strategische keuze, geen zwaktebod als plan A niet blijkt te werken. Besteed in je langetermijnstrategie daarom zeker aandacht aan flexibiliteit in structuren, proposities en besluitvorming.
5. Verbeeldingskracht en creativiteit
Verbeelding en creativiteit zorgen voor ruimte om los te komen van het nu. Juist je voorstellingsvermogen zorgt ervoor dat je vandaag betere en concretere keuzes kunt maken.
Hoe waarborg je toekomstbestendigheid?
De toekomstbestendigheid van een strategie zit ‘m niet in de volgorde van de woorden op papier, maar speelt zich af in alles wat daarna komt. Je borgt een nieuwe of herijkte strategie pas echt als je op meerdere niveaus tegelijk werkt: op inhoud, proces en vaardigheden.
Het begint bij de inhoud. Een toekomstgerichte strategie blijft alleen relevant als je niet uitgaat van één vast toekomstbeeld, maar van meerdere mogelijke toekomsten. Dat geeft ruimte om keuzes te toetsen, aannames te bevragen en niet verrast te worden door ontwikkelingen die je eigenlijk al had kunnen zien aankomen. Maar die scenario’s zijn geen statisch eindproduct. Ze vragen onderhoud. Door ze te blijven monitoren, verrijken en bijstellen, zorg je dat je strategische kompas blijft werken, ook als de wereld verschuift.
Van een toekomstbestendige strategie op papier naar de praktijk
Vervolgens moet die strategie van het papier af. Dat gebeurt niet vanzelf. Toekomstbestendigheid vraagt om processen waarin de thema’s die je in de strategie hebt vastgelegd een vast gespreksonderwerp zijn. Momenten waarop toekomstgerichte vragen letterlijk op de agenda staan. Waarin keuzes worden gemaakt met oog voor verschillende toekomsten en waarin acties worden gekoppeld zijn aan richting voor de langere termijn. Op dat moment gaat de strategie ook richting geven aan het dagelijks handelen.
Vaardigheden die horen bij toekomstgericht werken
Tot slot draait het om mensen. Want zelfs de beste strategie strandt als niemand de vaardigheden heeft om ermee te werken. Toekomstbestendigheid vraagt om skills die niet altijd vanzelfsprekend zijn: vooruit kunnen denken, comfortabel zijn met onzekerheid, werken met meervoudige toekomsten en die manier van denken ook kunnen overbrengen op collega’s. Niet alleen bij strategen of het management, maar door de hele organisatie heen.
Als inhoud, processen en vaardigheden elkaar versterken, wordt toekomstbestendigheid een eigenschap van de organisatie zelf.
Zelf aan de slag met een toekomstgerichte strategie, hoe doe je dat?
Je hoeft geen groot traject te starten om zelf te beginnen met een toekomstgerichte strategie. Veel organisaties zetten al stappen door strategische aannames expliciet te maken, scenario’s te gebruiken bij belangrijke keuzes en structureel tijd vrij te maken voor vooruitkijken.
Tegelijk zien we hoe lastig dat is om vol te houden. De waan van de dag is hardnekkig en interne gewoontes zijn moeilijk af te leren. Zonder frisse blikken en goede facilitatie van het denkproces blijf je al snel binnen je eigen denkraam.
Daarom werken we regelmatig samen met organisaties die dit zelf willen doen, maar merken dat het samen scherper, sneller en rijker wordt. Niet om het denkwerk over te nemen, maar om het te verdiepen. Om betere vragen te stellen, om scherpere analyses te maken. En om toekomstdenken concreet te maken, zodat er echt iets verandert.
Wil je jouw toekomstgerichte strategie in co-creatie ontwikkelen? Wij denken, werken en doen graag met je mee!
